Citizenship Amendment Act म्हणजे काय??
भारतामध्ये पुन्हा एकदा नागरिकत्व (सुधारणा) कायदा म्हणजेच सिटीझनशिप अमेंडमेंट ऍक्ट (CAA)बाबत चर्चा सुरू झाली आहे. लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर हा कायदा लागू करण्यात आला आहे. यासंदर्भातील नोटिफिकेशन जाहीर करण्यात आले आहे.सीएए पाच वर्षांपूर्वी मंजूर झालाय मात्र अद्याप त्याची अंमलबजावणी झालेली नव्हती. विरोधी पक्षांनी या मुद्द्यावर अधिक आक्षेप नोंदवले होते. कठोर भूमिकाही घेतली होती. पण आता हा कायदा लागू करण्यात आला आहे. पण CAA म्हणजे काय आणि त्याच्या अंमलबजावणीमुळे कोणते बदल होतील?
CAA नागरिकत्व सुधारणा कायदा 2019 ने भारतामध्ये दीर्घकाळ आश्रय घेतलेल्या तीन शेजारी देशांतील अल्पसंख्याकांना भारतीय नागरिकत्व देण्याचा मार्ग खुला केला आहे. या 3 देशांमध्ये पाकिस्तान, अफगाणिस्तान आणि बांगलादेश या देशांचा समावेश आहे. या कायद्यात कोणत्याही भारतीयाचे नागरिकत्व काढून घेण्याची तरतूद नाही. मग तो कोणताही धर्म असो. या कायद्यामुळे भारतातील मुस्लिम किंवा कोणत्याही धर्माच्या आणि समुदायाच्या नागरिकांच्या नागरिकत्वाला कोणताही धोका नाही, असे सांगण्यात आले आहे.
CAA कोणाला लागू होतो?
31 डिसेंबर 2014 पर्यंत धार्मिक छळामुळे पाकिस्तान, बांगलादेश आणि अफगाणिस्तानमधून भारतात आलेल्यांसाठी हा कायदा आहे. हा कायदा स्थलांतरित हिंदू, शीख, जैन, बौद्ध, पारशी आणि ख्रिश्चनांसाठी लागू आहे.
हिंदू, शीख, जैन, बौद्ध, पारशी आणि ख्रिश्चनांना कसा फायदा?
पाकिस्तान, बांगलादेश आणि अफगाणिस्तानमध्ये धार्मिक छळ झालेल्या सहा अल्पसंख्याक समुदायांना कायदेशीर अधिकार मिळेल. ते पासपोर्ट आणि व्हिसा सारख्या प्रवासी कागदपत्रांशिवाय भारतीय नागरिकत्वासाठी अर्ज करु शकतात. त्यांच्यासाठी भारतीय नागरिकत्व प्राप्त करण्याची प्रक्रिया वेगवान केली जाणार आहे.
CAA साठी कोण आणि कोणत्या फॉर्म अंतर्गत अर्ज करू शकतो?
फॉर्म IIA: भारतीय वंशाची कोणतीही व्यक्ती भारतीय नागरिक म्हणून नोंदणी करू इच्छित आहे. भारतीय वंशाचे अर्जदार जे भारताचे नागरिक म्हणून नोंदणी करू इच्छित आहेत ते हा फॉर्म भरतील जेथे त्यांना त्यांचे जन्मस्थान, आई-वडील आणि जोडीदाराचे जन्मस्थान यासारखे तपशील सादर करावे लागतील. त्यांना भारतातील त्यांच्या वास्तव्याचा तपशीलही द्यावा लागेल.
फॉर्म IIIA: भारताच्या नागरिकाशी लग्न केलेली व्यक्ती, भारताचे नागरिक म्हणून नोंदणी करू इच्छित आहे. अर्जदाराला त्यांचे आणि त्यांच्या पालकांचे नागरिकत्व, जन्म ठिकाण आणि त्यांच्या जोडीदाराच्या नैसर्गिकीकरणाचा प्रकार यांचा तपशील द्यावा लागेल.
फॉर्म IVA: भारतीय नागरिकाच्या अल्पवयीन मुलाचा अर्ज, भारतीय नागरिक म्हणून नोंदणी करण्यासाठी. पूर्ण नाव, लिंग आणि जन्माचा देश यासारख्या वैयक्तिक तपशीलांव्यतिरिक्त, अर्जदार त्यांच्या पालकांबद्दल तपशील देईल.
फॉर्म VA: एक व्यक्ती ज्याचे पालक भारताचे नागरिक म्हणून नोंदणीकृत आहेत.
फॉर्म VIA: कोणतीही व्यक्ती जी किंवा त्यांच्या पालकांपैकी एक स्वतंत्र भारताची नागरिक होती.
फॉर्म VIIA : भारताचे परदेशी नागरिक म्हणून नोंदणीकृत व्यक्ती.
CAA साठी आवश्यक कागदपत्रे
भारताचे नागरिक म्हणून नोंदणीसाठी अर्ज करणाऱ्या व्यक्तींनी अर्जात केलेल्या विधानांची अचूकता पडताळणारे प्रतिज्ञापत्र तयार ठेवणे आवश्यक आहे. अर्जदाराच्या चारित्र्याची साक्ष देणाऱ्या भारतीय नागरिकाकडून आणखी एक शपथपत्र आवश्यक असेल.
अर्जदाराला संविधानाच्या आठव्या अनुसूचीमध्ये नमूद केलेल्या भाषेपैकी एका भाषेचे पुरेसे ज्ञान असल्याचे सांगणारा एक घोषणापत्र सादर करावा लागेल.
भाषेच्या प्रवीणतेसाठी, नियम विशेषत: नमूद करतो: “जर अर्जदाराला ती भाषा बोलता किंवा वाचता किंवा लिहिता येत असेल तर त्याला संबंधित भाषेचे पुरेसे ज्ञान आहे असे मानले जाईल.”
CAA साठी आवश्यक प्रतिज्ञापत्रे
भाषा घोषणा: अर्जदार घोषित करेल की त्यांना भारतीय राज्यघटनेच्या आठव्या अनुसूचीमध्ये नमूद केल्यानुसार एका भाषेचे पुरेसे ज्ञान आहे.
फॉर्म VIIIA सादर करणे: अर्जदार प्रथम VIIIA फॉर्म सबमिट करेल ज्यामध्ये सर्व-महत्त्वाचे वैयक्तिक तपशील आणि नैसर्गिकीकरण प्रक्रियेसाठी आवश्यक माहिती असेल.
चारित्र्य प्रतिज्ञापत्र: अर्जदार अर्जात केलेल्या विधानांच्या अचूकतेची पडताळणी करणारे शपथपत्र तयार करेल.
Also Read
नवरात्रीत देवीने मारलेले राक्षस
नवरात्रीमधील देवीची नऊ रूपे (Nine forms of Devi – Nav durga)
हस्त नक्षत्रातील पावसाच्या पाण्याने दह्याचे विरजण लावता येते?
गौरीं-गणपतीमध्ये गौरीच्या दोन मूर्त्यांचे पूजन का करतात??
अष्टविनायक गणपतीची नावे व माहिती
Follow PRATILIKHIT